نام آفریقای جنوبی از نظر تاریخی با رژیم آپارتایدی پیشین حاکم بر این کشور به مثابه ننگی برای تاریخ بشریت رقم خورده است؛ اما دولت آفریقای جنوبی اکنون نهxadتنها از بار سنگین ملامت تاریخ رهایی یافته بلکه خود با اقامه دعوی علیه اسرائیل میxadکوشد تا در جهت پایان دادن به یکی از بزرگترین رنجxadهای گروهی بشر که پس از تأسیس ملل متحد بیxadسابقه بوده است اقدام نماید. تاکنون واقعیتxadهای زیادی در ارتباط با وقوع انواع جرایم شدید بینxadالمللی توسط رژیم اسرائیل و کارگزاران و نظامیان آن علیه مردم فلسطین بیان شده است و رژیم مزبور در آثار نویسندگان مختلف به تبعیض نژادی، جنایت جنگی و نقض فاحش حقوق بشر متهم است اما تاکنون هیچ فرصتی وجود نداشته تا یک نهاد قضایی بین المللی، تخلفات شدید اسرائیل و کارگزارانش را مورد محاکمه قرار دهد. البته رسیدگی کمیته منع تبعیض نژادی به شکایت فلسطین از اسرائیل، نمی تواند آثاری نظیر رسیدگی های ترافعی دیوان داشته باشد. به علاوه درواقع پرونده راجع به مشروعیت ساخت دیوار حائل در سرزمینxadهای اشغالی فلسطین که به صدور نظریه مشورتی دیوان بینxadالمللی دادگستری در سال 2004 انجامید، اوج فعالیتxad نهادهای بینxadالمللی برای مستندسازی و ارائه روایتی نسبتاً قضایی از بخشی از فجایع انسانی در سراسر سرزمینxadهای فلسطینی و به ویژه مناطق اشغالی بوده است. مجمع عمومی ملل متحد اخیراً تقاضای نظر مشورتی دیگری را در ارتباط با پیامدهای اشغال طولانی مدت این سرزمینxadها نیز مطرح کرده است که انتظار میxadرود دیوان به این درخواست نیز پاسخ مثبت دهد و از طرفی وضعیت فلسطین در دیگر نهاد قضایی بینxadالمللی لاهه یعنی دیوان بینxadالمللی کیفری نیز زیر نظر دادستان دیوان قرار دارد و انتظار میxadرود طی سالxadهای آینده به گشودن پروندهxadهاادامه مطلب

روز یکشنبه 23 مهرماه، همایش ملی تحلیل ابعاد مختلف رأی دیوان بین المللی دادگستری در قضیه برخی اموال ایران با مشارکت معاونت حقوقی ریاست جمهوری و دانشکده حقوق و علوم سیاسی دانشگاه تهران در این دانشکده برگزار خواهد شد. من هم با ارائه مقاله ای با عنوان "قضیه برخی دارایی های ایران در دیوان بین المللی دادگستری: انحراف از قاعده سابقه یا اعتبار امر مختومه؟" در این همایش مشارکت خواهم داشت. چنین همایشی فرصت مغتنمی است برای بازخوانی تجربه دولت ایران در قضیه مزبور نزد دیوان بین المللی دادگستری. در سخنرانی خود به این موضوع خواهم پرداخت که به رغم قابل انتقاد بودن نقض اصل اعتبار امر مختومه در رأی سال 2023، دیوان تصمیم نسبتا درستی را اتخاذ کرده و اگرچه در این پرونده عملا بانک مرکزی را از دستیابی به حقوقش محروم نموده اما مزیت بزرگتری را در چارچوب حقوق بین الملل تثبیت کرده است که همان تقویت مصونیت بانک مرکزی است. ادامه مطلب

کنوانسیون قانون حاکم بر تصادفات عبور و مرور (1971) از جمله دستاوردهای کنفرانس لاهه راجع به حقوق بین الملل خصوصی است. مفاد این کنوانسیون اغلب در شناخت قانون حاکم بر مسئولیت مدنی مورد استناد قرار می گیرد و نشانه ای از قانون مناسب در این زمینه است. متن کنوانسیون را با ترجمه آقای علی مظاهری، دانشجوی کارشناسی حقوق دانشگاه اصفهان مطالعه کنید.     کشورهای امضاکننده کنوانسیون حاضر، با تمایل به ایجاد مقررات مشترک در مورد قانون مربوط به مسئولیت غیرقراردادی مدنی ناشی از حوادث رانندگی، تصمیم به انعقاد کنوانسیون در این زمینه گرفتند و با مقررات زیر موافقت کردند:   ماده۱: کنوانسیون حاضر قانون لازم الاجرارا  در مورد مسئولیت مدنی غیرقراردادی ناشی از حوادث رانندگی در هر نوع دادرسی که اجرای این مسئولیترا مطالبه کند، تعیین خواهد کرد. از نظر این کنوانسیون، حادثه رانندگی به تصادفی اطلاق میشود که توسط یک یا چند وسیله نقلیه، اعم از موتوری یا غیر موتوری، در ارتباط با رانندگی (و) در (محل)  بزرگراههای عمومی، در محوطههای قابل دسترس برای عموم یا در اماکن خصوصی است که افراد معینی حق دسترسی به آن را دارند، صورت میپذیرد.   ماده۲ : (در موارد زیر) کنوانسیون حاضر اعمال نخواهد شد: نسبت به مسئولیت سازندگان، فروشندگان یا تعمیرکاران وسایل نقلیه؛ نسبت به مسئولیت مالک، یا هر شخص دیگری، برای تعمیر و نگهداری راه (مورد استفاده عموم) یا برای ایمنی کاربران آن؛ نسبت به مسئولیت نیابتی، به استثنای مسئولیت مالک وسیله نقلیه، یا قائم مقام، یا یک کارفرما؛ نسبت به  رجوع به اقدامات اشخاص مسئول؛ نسبت به رجوع به اقدامات و نیابت تا جایی که به شرکت های بیمه مربوط می شود؛ نسبت به اقدامات یا رادامه مطلب

کتاب «حق کودک بر شنیده شدن» به عنوان دفتر هفتم از دوره حقوق کودک توسط انتشارات حقوقی و با همکاری انجمن علمی حقوق کودک ایران منتشر گردید. این کتاب در 223 صفحه چاپ شده است. فهرست مطالب کتاب به این شرح است:                                     مقدمه فصل اول: جایگاه حقوقی حق کودک بر شنیده xadشدن 1. اصول بنیادین  حقوق کودک    الف. اصل عدم تبعیض و حق عدم تبعیض ب. حق بقا و رشد کودک ج. حق بر عالیxadترین مصالح کودک د. حق شنیدهxad شدن 2. اهمیت حق شنیده xadشدن     الف. اهمیت حقوقی ب. اهمیت اجتماعی 3. حق شنیدهxad شدن و سایر اصول بنیادین حقوق کودک    4. رابطهxad ی حق شنیده xadشدن و آزادی بیان     فصل دوم: چیستی و چگونگی حق شنیدهxad شدن در پرتو اسناد بینxad المللی 1. استحقاق شنیدهxad شدن 2. چگونگی ابراز نظر و تحقق شنیدهxad شدن الف. ابراز نظر آزادانه ب. قلمرو ابراز نظر ج. فرایندهای قضایی و اداری مؤثر بر کودک د.نمایندگی کودک   هـ. روش اجرای حق 3. اثر بخشیدن به نظر کودک 4. مراحل شنیدهxad شدن 5. ویژگی چترگون حق شنیده xadشدن و تعهدات دولت فصل سوم: حق شنیدهxad شدن در نظام حقوقی ایران 1. تعهد بینxad المللی ایران نسبت به حق شنیدهxad شدن کودکان    الف. ایران و کنوانسیون حقوق کودک ب. ماده 12 کنوانسیون و حق شرط ایران   2. وضعیت کنونی حق کودک بر شنیدهxad شدن در نظام قضایی ایران  الف. حقوق حمایت از محجورین ب. نظام حقوقی خانواده، سرپرستی و فرزندخواندگی ج. دادرسی کیفری کودکان 3. وضعیت کنونی حق کودک بر شنیدهxad شدن در نظام اداادامه مطلب

متن سخنرانی در سه شنبه های دیپلماسی انجمن دیپلماسی ایران سه شنبه 26 مهر 1401 بسم الله الرحمن الرحیم بسیار خرسندم که در جمع فرهیخته استادان علوم سیاسی، روابط بین الملل و حقوق بین الملل، همچنین پژوهشگران، دانشجویان و خدمتگزاران کشور به دعوت انجمن دپیلماسی ایران حضور یافته ام. در ابتدای سخن لازم می دانم از دعوت استاد ارجمند آقای دکتر رضا موسی زاده و همچنین سرکار خانم دکتر منصوره حقیقی کارشناس ارشد اداره کل زنان و حقوق بشر وزارت امور خارجه بابت اداره نشست تشکر کنم. امیدوارم بحثی که امروز به رغم کسالت و صدای نه چندان مطلوب ارائه خواهم داد، با مشکلات دیگری از جمله ارتباط اینترنتی روبرو نشود و به عنوان طرح بحثی ضروری، مقدمه ای باشد برای نگاهی دیگر به سیاست خارجی. موضوع بحث، «دیپلماسی و حقوق بشر: از ارزش تا فایده» است. من ذیل این عنوان یک پرسش کلیدی دارم که می خواهم با شما به اشتراک بگذارم: آیا حقوق بشر به خاطر ارزش ذاتی اش باید در دیپلماسی جایگاهی داشته باشد یا به خاطر فایده اش؟ مقدماتی بر این پرسش تحمیل می شود که ناچار یا باید به آنها تن داد و یا آنها را توجیه کرد. اول این که پذیرفته ایم که حقوق بشر می تواند در دیپلماسی جایگاهی داشته باشد. اگر ارزش گرا باشیم، همین ارزش کافی است تا این جایگاه را توجیه کند و اگر نه، ممکن است فایده ای برای پیشبرد سیاست کشور داشته باشد و از این رو با کشف فایده و در چارچوب آن، دستگاه دیپلماسی از این ابزار استفاده می کند. البته منافاتی ندارد که حقوق بشر هم ارزش ذاتی داشته باشد و هم کارکرد و فایده. دوم این که پرسش ما ناظر به برخی واقعیت های بیرونی است. ازجمله این که در ادبیات دیپلماتها و به طور کلی ادبیات روابط بین الملل، حقوق بشر مورد استفاده قرار می گیادامه مطلب

با توجه به تعطیلی فردا به علت آلودگی هوا، کلاس های جبرانی در دانشگاه اصفهان که در سامانه یادگیری الکترونیکی برگزار خواهد شد به این ترتیب خواهد بود:

حقوق بین الملل خصوصی 1 - ساعت 8:30

حقوق سازمانهای بین المللی گروه 1 - ساعت 10

حقوق سازمانهای بین المللی گروه 2 - ساعت 12:30

متن سخنرانی در نشست تخصصی پناهندگی و تروریسم دانشگاه یزد، 7 تیر 1401  فجایع انسانی میانهxadی قرن بیستم و پس از آن، باعث آوارگی بسیاری از افراد شد و به همین سبب، حقوق بینxadالملل که در نقطهxadی جهش ورود به دوران انسانی شدن بود؛ مفهوم پناهندگی، حق پناهندگی و مجموعهxadای از قواعد مربوط به حمایت از حقوق پناهجویان و پناهندگان را پرورش داد. مفهوم پناهندگی بر این اساس استوار گردید که شخصی که در وطن خود به دلایل نژادی، سیاسی، مذهبی و... به طور ناروا تحت فشار، تعقیب و آزار قرار میxadگیرد باید بتواند به دولت دیگری پناه برد تا در سایهxadی آن دولت، از حقوق انسانی برخوردار باشد و بدون تبعیض از حقوق بنیادین خود بهره ببرد. بنابراین در میان مجموعهxadی حقهای بنیادین بشری، حقی ظهور یافت با عنوان حق پناهندگی و بدین ترتیب، پناه جستن و پناهندگی یافتن که هدفش تأمین حقوق بشر بود، خود یک حق بنیادین بشری شناخته شد. بر همین اساس، ماده 14 اعلامیه جهانی حقوق بشر تصریح نمود «هر کس حق دارد در برابر تعقیب و آزار پناهگاهی جستجو کند و در کشورهای دیگر پناه اختیار کند.» ماده 27 اعلامیه آمریکایی حقوق و تکالیف بشر 1948، ماده 22 کنوانسیون آمریکایی حقوق بشر ، ماده 12 منشور آفریقایی حقوق بشر و ملت ها 1986 (منشور بانجول)، ماده 28 منشور عربی حقوق بشر 2004، ، ماده 12اعلامیه حقوق بشر در اسلام 1990، مواد 2، 3، 5 کنوانسیون اروپایی حقوق بشر و مقررات متعدّد منطقهxadای دیگر، همچنین ماده 3 کنوانسیونxad منعxadشکنجه xadو دیگر رفتارها یا مجازاتهای بیxadرحمانه غیرانسانی (تحقیرکننده) 1984، کنوانسیون اتحادیه آفریقا برای کمک و حمایت از آوارگان داخلی در آفریقا (کنوانسیون کامپالا)، ماده 22 کنوانسیون حقوق کودک 1989 و ماده 12 میثاق حقوق مدنی و سیاسی ادامه مطلب

مصاحبه با مجله پرگار به مناسبت هجدهم تیرماه سال روز ثبت جهانی یزد'>یزد در یونسکو   چرا حفاظت از میراث فرهنگی از نظر بین المللی اهمیت دارد؟ وقتی ما از لفظ «میراث» استفاده میxadکنیم منظورمان دستاوردها و ثروتهایی است که نسلxadهای گذشته برای ما به یادگار باقی گذاشتهxadاند و حائز ارزش و اهمیت هستند. حالا ثروتxadهایی را در نظر بگیرید که حاصل اندیشه، ذوق، هنر و تجربهxadاندوزی صدها سال انسان هایی است که روی زمین زیسته اند. این تجربیات برای همه انسانها در آینده می توانند مورد استفاده قرار گیرند و نسل های آینده هم از هنر آنها لذت ببرند. در واقع میراث فرهنگی، جدای از آن که در یک سرزمین و در بین مردمان یک ملت یا قوم یا مذهب به وجود آمده است؛ جنبه ای انسانی دارد و می تواند برای همه آیندگان مورد استفاده باشد و به اصطلاح «میراث مشترک بشریت» باشد، یعنی همه بشریت و نسل های کنونی و آینده از مزایای آن استفاده کنند. چنین میراثی را باید حفاظت کرد و همانطور که همه ملتها در آن ذینفع هستند، لازم است برای حفاظت از آن هم همکاری کنند. این همکاری می تواند جنبه های مختلف فنی، اقتصادی، گردشگری و... داشته باشد. علاوه بر این نابودی چنین میراثی، به عنوان یک منبع اقتصادی بخصوص از نظر گردشگری ممکن است به چالشهای اجتماعی و گسترش فقر منجر شود و از همه مهمتر این که اغلب آنچه میراث فرهنگی نامیده می شود به ویژه میراث ملموس، حاصل ادوار مختلف صلح و ثبات و رونق اقتصادی بوده است و حفاظت از آنها تذکر این نکته است که برای تحقق توسعه و رشد، نیازمند صلح و مدارای بیشتر درون و میان جوامع هستیم. علاوه بر اینها، موضوعات دیگری هم مطرح شده است که از جمله می توان به حق بر بهره مندی از مواهب فرهنگی و ترویج فرهنگ اشاره نمود که در جای خوادامه مطلب

به تصریح اسناد بین المللی، ملتها در تعیین نظام سیاسی خود مختارند؛ اما اسناد حقوق بشر مکررا به ضرورتهای دموکراتیک در محدودسازی آزادی های شهروندان یا حق مشارکت آنها تأکید نموده اند. در چنین سردرگمی مفهومی، ناگهان نظام های سیاسی غیرمردمسالار در گوشه هایی از جهان ظهور می کنند یا نظام های غیرمردمسالار قبلی، موفقیت های خود را در برخی امور به رخ می کشند. پرسش این است که آیا دموکراسی، یک تعهد حقوقی بین المللی است یا می توان بدون آن نیز تحقق حقوق بشر را به تماشا نشست؟ همراه با خانم دکتر مؤیدیان دانش آموخته دکتری حقوق بین الملل دانشگاه قم که رساله دکتری خود را به موضوع رابطه میان حق تعیین سرنوشت و دموکراسی اختصاص داده بودند، در چهل و دومین نشست سحبا درباره تعهد به مردمسالاری از منظر حقوق بین الملل سخن خواهیم گفت. ادامه مطلب

ادامه مطلب

حدود ۱۵ سال است که بحران #ریزگرد از انحصار مناطق بیابانی و کویری درآمده، ابتدا غرب، جنوب غربی و مرکز ایران را به کام نفستنگی کشاند و اکنون پا از فراز البرز نیز آن طرفتر گذاشته تا شاید نهادهای حاکمیتی را نیز متوجه حضور خود کند. چه شد که چنین شد؟ آیا میهمانان جدید آب و هوای ایران که شاخص کیفیت هوای ایران را احتمالا به بدترین وضعیت در طول تاریخ رساندهاند، پدیدهای طبیعی هستند یا حاصل دخالت بشری؟ از این که بگذریم، حقوق بینالملل چه پاسخی برای این پدیدهی فرامرزی دارد؟ اگر دستکاری ترکیه یا هر کشور دیگری در طبیعت، در وضعیت فعلی مؤثر بوده، آیا آن کشور تعهدی بینالمللی را نقض کرده است؟ آیا مسئولیت بینالمللی متوجه آن کشور است؟ راهکار ترمیم و جبران چیست؟ اگر این میهمانان ناخوانده، خارجیاند وظایف دولت ایران در این زمینه چیست؟چهل و پنجمین نشست سحبا به این پرسشها میپردازد. میهمان نخست نشست، آقای دکتر علی مشهدی دانشیار حقوق بینالملل دانشگاه قم هستند که سالهاست در حوزه حقوق بینالملل محیط زیست به آموزش و پژوهش اشتغال دارند. میهمان دوم خانم طناز حری فراهانی هستند که پایان نامه کاادامه مطلب

سال تحصیلی جدید برای دانشجویان ورودی 99 از هفته آینده آغاز خواهد شد. به همین مناسبت در گفتگو با همکار محترم خانم دکتر عرب اسدی از بایسته های مطالعه حقوق بین الملل برای دانشجویان ایرانی سخن خواهیم گفتادامه مطلب

امیر مقامی پردیس صابری فصلنامه مطالعات بین المللی پلیس، دوره 10، ش 37، بهار 1398. چکیده: زمینه و هدف: گسترش تروریسم و استمرار نقض های حقوق بشر، بسیاری از افراد را وادار می کند، از زندگی در سرزمین و مادامه مطلب

امیر مقامی علی اکبر جعفری ندوشن فصلنامه حقوق اسلامی، دوره 17،ش 64، بهار 1399. چکیده در شرایط همهگیری (پاندمی) بیماری کووید19 که مقابله مؤثر با آن مستلزم تقویت امکانات بهداشتی و درمانی همه کشورهاست،ادامه مطلب

احمد مؤمنی راد امیر مقامی مطالعات حقوقی (دانشگاه شیراز)، دوره 12، ش 3، پاییز 1399. چکیده مقاله حاضر با روش توصیفی – تحلیلی و با تکیه بر رویه پیشین دیوان بینxadالمللی دادگستری در خصوص تعهدات عامxadالشمول،ادامه مطلب